Door HANS VAN DAM
ROTTERDAM - Een verplichte inburgeringscursus. Zo noemt Theater Nomade zijn Gijsbrecht in het klassiek 17de eeuwse Nederlands van de dichter Vondel.
Hoe meesterlijk ironisch deze aankondiging is, wordt al snel duidelijk. Direct na de middeleeuwse inloopmuziek vult de statige Laurenskerk zich met islamitische klanken, zien we in projectie onze jongens in Uruzgan en galmt het Allah o'akhbar door de hoge gewelven.
Onze toneelklassieker is verworden tot een afgewogen pastiche van middeleeuwse, 17e eeuwse, islamitische en actueel politieke elementen. Dit alles gedragen door de prachtige dichtregels van Vondel.
De inhoud van de Gijsbrecht: het middeleeuwse Amsterdam van Gijsbrecht van Aemstel wordt door verraad verwoest als wraak op de moord op Floris de Vijfde waar Gijsbrecht aandeel in had. Vondel schrijft zijn stuk voor de feestelijke opening in 1638 van de Amsterdamse Schouwburg, dus wordt Gijsbrecht een tragische held die voortdurend zijn god aanroept. Goed en fout is hier al uiterst dubieus.
Door middel van allerlei beeldelementen verbindt Theater Nomade de Amsterdammers met de taliban en de wrekende partij met onze jongens in Afghanistan. Dit alles vindt wonderwel aansluiting bij Vondels tekst.
Kan het locatietheater van Nomade snel
vervallen tot pamflettisme, met deze wonderlijke Gijsbrecht worden rake
punten gescoord voor een diep relativerende blik op onze ingewikkelde
wereld. Hoe bizar het ook is wervelende soefidansers in 17de eeuws Nederlands
de ondergang van het middeleeuwse Amsterdam te horen voorspellen in een
statige Rotterdamse kerk.
• Gijsbrecht van Aemstel door Theater Nomade. Bijgewoond: 16 oktober
in de Laurenskerk, Rotterdam.